Chúng tôi có tất cả các giải pháp kỹ thuật lọc không khí mà bạn có thể cần
Ô nhiễm không khí ngoài trời là một vấn đề toàn cầu, ảnh hưởng tới sức khỏe của tất cả mọi người. Tổ chức y tế thế giới nhận định ô nhiễm không khí là mối nguy hại môi trường lớn nhất tới sức khỏe con người. Theo UNICEF, mỗi năm nước ta mất ≈70 ngàn
người, thiệt hại kinh tế ≈13 tỉ USD do ô nhiễm không khí.
Nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất là trẻ em, đặc biệt các bé dưới 5 tuổi. Trong các tác nhân gây ô nhiễm không khí, bụi PM2.5 (bụi siêu mịn, lơ lửg có kích thước bằng hoặc nhỏ h
ng có kích thước bằng hoặc nhỏ h
ơn 2.5µm, nhỏ hơn 1/40 đường kính sợi tóc) là mối nguy lớn nhất. Nhờ vào kích thước siêu nhỏ của mình, bụi PM2.5 có thể đi qua thành mạch máu ở phổi để đi vào hệ thống tuần hoàn, đưa độc tố từ bụi theo máu đi khắp cơ thể, gây ra rất nhiều bệnh khác nhau (như hình minh họa ở đây). Bệnh tim mạch, hô hấp và ung thư đều có thể bắt nguồn từ ô nhiễm không khí
Các bạn lưu ý, PM2.5 là tổng nồng độ của tất cả các bụi có kích thước dưới 2.5µm như hình minh họa ở đây. Nghĩa là nó đã bao gồm cả bụi 0.1µm, 0.3µm, 1µm, 2µm và 2.5µm
Các nước khác nhau có tiêu chuẩn không khí sạch khác nhau. TCVN hiện ở mức 25µg/m3 trong khi tiêu chuẩn của Mỹ hiện là 9µg/m3
Tiêu chuẩn cao nhất thuộc về Tổ chức y tế thế giới WHO, theo hướng dẫn mới nhất của WHO năm 2021, nồng độ bụi trung bình theo năm trong không khí chúng ta hít thở cần ở mức dưới 5µg/m3 để được coi là an toàn cho sức khỏe
Có lẽ không cần nói thì các bạn cũng biết là không khí của chúng ta tại Việt Nam ô nhiễm tới mức nào. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là dù trời nắng, không bão hòa hơi ẩm, bạn vẫn thấy như sương mù nhẹ và không thể nhìn được xa. Khói của các phương tiện giao thông đóng góp một lượng lớn bụi PM2.5. Nồng độ bụi PM2.5 tại Hà Nội và các vùng xung quanh thường cao hơn mức của WHO từ 8 tới 15 lần, cá biệt có những ngày vượt trên 200µg/m3 tức là cao hơn 40 lần tiêu chuẩn của WHO. Điều ngạc nhiên là ngay tại các vùng quê cách xa Hà Nội, nồng độ bụi loại này cũng không hề kém thủ đô nhiều và đều vượt xa ngưỡng an toàn dù theo bất cứ tiêu chuẩn nào
Giải pháp rất nhiều gia đình sử dụng hiện nay là các máy lọc không khí. Các máy này có thể giảm nồng độ bụi trong nhà xuống mức an toàn nhưng hạn chế là làm cả nhà bị ngạt trong không gian kín và gây ra rất nhiều vấn đề khác, nghiêm trọng không kém bụi. Mở cửa để có không khí mới, tránh bị ngạt thì máy lọc không khí gần như ko còn tác dụng vì lượng bụi vào nhà rất lớn và phân tán
Trang bị hệ thống không khí tươi sử dụng lọc HEPA đúng cách sẽ giải quyết triệt để vấn đề này. Không khí trong nhà được thay mới liên tục bằng không khí tươi đã được lọc sạch bụi. Không gian trong nhà không chỉ sạch bụi mà luôn đảm bảo thông thoáng thoải mái.
Các lọc HEPA trên thị trường không giống nhau và thậm chí rất khác nhau về đặc tính kỹ thuật. Cách tốt nhất là đo kiểm định bằng các máy đo nồng độ bụi để đảm bảo hiệu suất lọc mong muốn. Vì các máy đo giá rẻ có sai số rất lớn, tới vài trăm % nên bạn cần dùng máy đo kiểm tra bụi ngoài trời, đối chiếu với kết quả quan trắc từ các trạm công cộng để đảm bảo sai số thấp trước khi dùng nó để đo bụi trong nhà
Để giúp bạn hiểu rõ hơn về lọc HEPA và có thể lựa chọn chính xác cho thiết bị của mình, chúng tôi xin chia sẻ thêm một số thông tin kỹ thuật. Vật liệu lọc HEPA được chia thành 3 loại chính: nhựa PP, sợi thủy tinh và màng Teflon
– Nhựa PP: Khoảng cách giữa các sợi khá thưa nên trở lực qua lọc thấp, ít tốn kém năng lượng và quạt sẽ đỡ ồn hơn. Hiệu quả cao đạt được nhờ các điện tích tích hợp sẵn trên bề mặt sợi trong quá trình sản xuất. Các điện tích trên bề mặt giúp hút giữ bụi rất hiệu quả dù mật độ sợi thưa. Loại lọc này thường được gọi là Electret. Có thể nói gần như tất cả lọc không khí dân dụng trên thị trường HVAC Việt Nam cũng như trên thế giới, từ máy lọc gia đình tới các fin lọc trong các hệ thống gió tươi đều dùng loại này. Viven dùng các vật liệu lọc Electret từ các nhà cung cấp hàng đầu thế giới như 3M hay HV (một trong các công ty lâu đời nhất trong lĩnh vực này) của Mỹ
Tuy nhiên, lọc không khí tươi tại Việt Nam có những đặc trưng riêng. Vấn đề lớn nhất là độ ẩm cao. Các phân tử hơi nước dễ tích tụ trong màng lọc và trung hòa dần các điện tích bề mặt của lọc làm giảm hiệu suất lọc theo thời gian. Khi lọc mới, hiệu suất có thể rất cao nhưng sẽ giảm tương đối nhanh. Với các vật liệu lọc tốt nhất hiện có của loại này từ các nhà cung cấp hàng đầu thế giới thì hiệu suất cũng giảm đáng kể sau vài tháng sử dụng
Đây là lí do ta thấy nhiều đơn vị cấp khí tươi khi muốn không khí trong nhà sạch thì ko cấp khí tươi nữa mà chuyển sang tuần hoàn gió cũ vốn đã khá ít bụi để đạt được nồng độ bụi thấp mong muốn. Tức là ta bịt một nửa mũi lại để thở không khí sạch hơn, được không khí sạch thì lại bị ngạt. Khi lọc trực tiếp khí tươi kết quả lọc sẽ kém hơn nhiều. Nhờ công nghệ lọc vượt trội, Viven không tuần hoàn không khí cũ, không khí cấp vào nhà luôn là 100% không khí mới
– Sợi thủy tinh (Borosilicate): Đây là lọc phổ biến trong các ứng dụng công nghiệp cũng như các phòng sạch thông thường. Khoảng cách giữa các sợi nhỏ, vải lọc dày, có chiều sâu và không phụ thuộc vào điện tích bề mặt. Do vậy hiệu suất lọc ổn định. Đặc tính này làm nên mức độ phổ biến của loại lọc này trong các ứng dụng công nghiệp. Hạn chế của loại lọc này là trở lực gió lớn, tiêu hao nhiều năng lượng, quạt cần áp suất cao nên máy ồn hơn. Vì vậy nó thường không được sử dụng trong các ứng dụng dân dụng. Một hạn chế khác là khả năng chịu ẩm tương đối kém. Bản thân các sợi thủy tinh không hấp thụ nước nhưng các khe giữa các sợi tạo điều kiện cho hơi nước ngưng tụ làm tăng mạnh trở lực gió khi trời ẩm và có thể gây thủng lọc trong nhiều trường hợp. Các phòng sạch hiện tại thường dùng rất ít gió tươi mà chủ yếu là lọc tuần hoàn gió cũ, vốn đã được làm mát và khô nên khả năng chịu ẩm kém này thường ko gây ảnh hưởng đáng kể
– Màng lọc Teflon: Đây là màng lọc thương mại cao cấp, thường chỉ dùng cho các ứng dụng có yêu cầu kỹ thuật cao. Khác với PP hay Borosilicate ở dạng vải không dệt, Teflon có cấu trúc phẳng dạng màng, cảm nhận tương tự như túi nylon mỏng đi chợ của bạn nhưng bề mặt rất trơn. Trở lực gió tuy cao hơn màng lọc PP nhưng thấp hơn nhiều so với sợi thủy tinh. Lỗ rỗng trên mặt màng rất nhỏ và đồng đều cho phép đạt cấp độ HEPA 13 tới HEPA 16 mà không cần tới điện tích bề mặt. Đặc tính vật liệu Teflon chống nước mạnh nên màng rất bền với ẩm và cũng rất bền hóa học. Nhược điểm của loại loại lọc này là chi phí cao. Viven cung cấp lựa chọn lọc dùng màng Teflon khi khách hàng có yêu cầu cao, ổn định về độ sạch của không khí cấp
Mùi trong không khí cũng là một vấn đề nhiều bạn quan tâm. Mùi thường tích tụ trong nhà do thông gió kém. Các hệ thống không khí tươi trung tâm thay đổi không khí liên tục, khi cung cấp đủ lưu lượng sẽ giúp giải quyết vấn đề này. Về cơ bản thì không khí tươi từ ngoài trời thường không có mùi trừ khi điểm lấy gió gần miệng cống, cây xăng, cạnh bếp nhà hàng không xử lí khí thải, sát đường giao thông mật độ lớn hay ngay tại chỗ phơi quần áo.
Có thể phân loại mùi trong không khí thành 2 dạng: mùi dạng khí và mùi dạng bụi.
– Mùi dạng bụi: Khói xe, khói thuốc lá, khói rơm rạ có thể xem là điển hình của mùi dạng bụi. Các mùi dạng này dễ dàng được lọc bởi các lọc HEPA chuẩn.
– Mùi dạng khí: Mùi xăng, mùi cống là các điển hình của mùi dạng khí. Lọc HEPA không có khả năng loại bỏ các mùi này. Phương án tốt nhất là sử dụng các lọc carbon hoạt tính dạng hạt, thân lọc dày (để tăng thời gian tiếp xúc, đủ thời gian để than hấp thụ được mùi). Tuy nhiên than hoạt tính hiện có trên thị trường lại hút ẩm rất mạnh. Trong điều kiện khí hậu ẩm như tại Việt Nam nó hoàn toàn ưu tiên hút ẩm và mất khả năng hút mùi ngay trong vài giờ sử dụng đầu tiên. Trong trường hợp bạn cần xử lí mùi trong không khí tươi, chúng tôi có một số lựa chọn đặc biệt, thích nghi với môi trường có độ ẩm cao để giải quyết vấn đề này.
Một trào lưu gần đây tại Việt Nam và Trung Quốc
là việc sử dụng các lọc tĩnh điện trong các máy lọc không khí và trong các hệ thống cấp gió tươi. Trước hết cần thừa nhận thực tế là lọc tĩnh điện được dùng phổ biến trong các ứng dụng khí thải (khí thải công nghiệp, khí thải nhà bếp,…) và gần như bạn không tìm thấy loại lọc này trong các hệ thống lọc không khí trong nhà hay các hệ thống gió tươi ở các nước như Mỹ và châu Âu. Chúng ta cùng tìm hiểu cách thức hoạt động và nguyên nhân đằng sau thực tế trên
– Nguyên tắc: Lọc tĩnh điện sử dụng các điện cực có chênh lệch điện thế một chiều lớn (thường là vài ngàn V) để tạo ra một điện trường mạnh trong các khe hẹp. Khi bụi theo không khí thổi qua, các hạt bụi sẽ bị ion hóa trở thành các hạt nhiễm điện và bám vào các điện cực trái dấu. Khi đi qua lọc, bụi do nhiễm điện sẽ bị giữ lại trong khi không khí sạch trung tính sẽ đi qua dễ dàng
– Sản phẩm phụ ozone: Nhược điểm lớn nhất của lọc tĩnh điện là tạo ra ozone, khí có khả năng oxy hóa cực mạnh trong quá trình hoạt động. Khi các hạt bụi tích điện tới va chạm với điện cực trái dấu, có thể tạo ra tia lửa điện và sinh ra ozone. Với không khí ẩm, khả năng tạo ozone tăng đáng kể do khả năng tạo tia lửa điện giữa các điện cực. Khí ozone tuy có tác dụng khử trùng không khí nhưng cũng gây kích ứng niêm mạc đường hô hấp và là chất nguy hại cho sức khỏe. Điều này tương tự như cồn khử trùng có tác dụng tốt để khử trùng trên da nhưng ko ai uống để khử trùng trong người phải ko các bạn?
– Hiệu suất lọc không ổn định: Để lọc tĩnh điện đạt hiệu quả trên 75% thì dòng không khí đi qua lọc cần chảy đồng đều (laminar flow). Điều này chỉ đúng khi lưu lượng gió thấp và có các biện pháp phân bổ dòng đồng đều qua các khe lọc. Thực tế thì không khí qua lọc chảy rối và xoáy (turbulent) nên hiệu quả lọc thực tế thường thấp hơn mong đợi, đặc biệt khi tốc độ gió cao.
Đối với các ứng dụng dân dụng thông thường, Viven không đề xuất sử dụng lọc tĩnh điện do các rủi ro của nó. Tuy nhiên trong một số ứng dụng đặc biệt Viven cung cấp các lọc tĩnh điện nếu được khách hàng yêu cầu. Các lọc tĩnh điện của Viven luôn đi kèm các lọc xúc tác phía sau nhằm đưa nồng độ ozone về ngưỡng an toàn ngay cả khi ozone được tạo ra trong lọc. Sự kết hợp giữa lọc tĩnh điện và các tấm xúc tác cũng tạo ra khả năng khử mùi hiệu quả. Ngoài ra các bộ điều khiển được thiết kế để khống chế không xảy ra tia lửa điện giữa các điện cực, các bộ phân phối dòng của Viven cũng được thiết kế riêng để phân bổ dòng chảy không khí đồng đều trong lọc
Viven cung cấp cho khách hàng các lựa chọn công nghệ lọc tiên tiến nhất. Với việc đảm bảo cùng lúc cả 3 khía cạnh của hệ thống: Lọc – Cấp đủ lưu lượng gió tươi – Tái sử dụng năng lượng ở hiệu suất cao, các hệ thống của Viven giúp tạo nên một môi trường trong nhà thông thoáng, sạch bụi và hiệu quả kinh tế cao
Được phát triển bởi Ủy ban năng lượng nguyên tử Mỹ (DoE) trong suốt những năm 1940 với mục đích tạo ra một phương pháp lọc hiệu quả các hạt phóng xạ gây ô nhiễm và được thương mại hóa từ những năm 1950, bộ lọc HEPA được thiết kế để thu giữ các hạt bụi, bao gồm cả bụi siêu mịn, bằng cách sử dụng kết hợp ba cơ chế: chặn, va quán tính và khuếch tán.
Theo tiêu chuẩn châu Âu thì các tấm lọc HEPA 13 (còn gọi là H13) cần lọc bỏ ít nhất 99.95% loại bụi khó lọc nhất, thường là bụi 0.3µm (0.0003mm). Kích thước này nhỏ hơn kích thước của các khuẩn đơn bào (thường lớn hơn 0.5µm). Virus có kích thước nhỏ hơn 0.3µm nhưng lại không thể tồn tại một mình trong không khí mà thường nằm trên các hạt bụi có kích thước lớn hơn nhiều và dễ dàng bị lọc bỏ bởi lọc HEPA. Đó là lí do lọc HEPA được sử dụng cho các phòng sạch như phòng mổ y tế, phòng sản xuất dược phẩm hay phòng sản xuất thiết bị điện tử cao cấp. Với việc sử dụng lọc HEPA trong các thiết bị thông gió trung tâm, Viven muốn mang lại cho bạn trải nghiệm về một môi trường trong nhà sạch hàng đầu thế giới
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố. Các trường bắt buộc được đánh dấu.
